Een woord vooraf:

Paus Pius XI (1922-1939) was de grote bezieler van de Katholieke Actie.De K.A. is de deelname van de leken aan het hiërarchisch apostolaat (d.w.z. het algemeen priesterschap van de gelovigen – de gelovigen moeten dus deelnemen aan de verspreiding en verdedigign van het christelijk Gellog en een christelijke levenshouding aannemen in het privé en in het openbaar leven.

In 1929 werd het ‘Jeugdverbond voor K.A.’ gesticht als overkoepelend orgaan van alle K.A.-groeperingen.

In ons land werden K.A.-groeperingen opgericht voor arbeiders , boeren, studenten, middenstanders; iedere groepering had zijn eigen specifieke aangepaste actie, opdrachten en manier van werken. In 1926 ontstond reeds de K.A.J (Katholieke arbeidersjeugd) onder de geweldige stuwkracht van de stichter en bezieler Kan. Jozef Cardijn.

Zo zagen we ook in die jaren in alle landen en ook bij ons Katholieke Studenten Bonden ontstaan.

Katholieke Studentenbond Zulte – Olsene

Wanneer deze Studentenbond juist ontstaan is hebben we niet kunnen achterhalen. In 1934 vormden zeker enkele studenten van Zulte en Olsene de bond van Zulte. De toenmalige proost was E.H. Robert De Langhe – Seminarist-student aan de Katholieke Universiteit van Leuven.

De namen van enkele studenten zijn te vinden op het einde van deze bijdrage. De verantwoordelijke student voor de afdeling Olsene was Joris (Georges) Van Troys; hij studeerde aan de normaalschool en werd onderwijzer.

Door een benoeming in Wervik verliet hij de parochie Olsene. Voor zover onze herinnering reikt werd zijn taak als verantwoordelijke overgenomen door Jan Verougstraete (notaris). De geestelijke begeleiding van de afdeling Olsene was de taak van E.H. Emiel Van Vinck – Student aan de KUL en priester gewijd op 4 april 1937.

Activiteiten

Deze beperkten zich tot enkele vakantiebijeenkomsten, waarop een uitstapje met de fiets besproken werd of medewerking verlenen aan een Vlaamse Kermis, georganiseerd voor een missionaris of missiezuster (bv. Voor Zuster Cyrilla Van Overberghe).

De hoofdactiviteit ieder jaar was de Driekoningen of Sterrestoet in de Kerstvakantie. Verscheidene dagen kwamen de studenten en de vrijwilligers samen in de Jongensschool (Klas meester Paul Van Vinck – 4° graad). De Langhe dirigeerde de repetitie voor de Kerst- en Driekoningenliederen. E.H. Emiel Van Vinck woonde de repetities ook bij. Gans de week was een drukke bedoening.

De familie Paul Van Vinck heeft zich jaren buitengewoon verdienstelijk gemaakt in verband met deze in Olsene zo beroemde Driekoningenstoeten. Dank zij deze familie had Olsene prachtige oosterse sjaals, hoofddoeken, allerhande versiersels. Bovendien werden hier en daar nog kledingstukken gehuurd, want de deelnemers aan de stoet waren talrijk. Vooral de Driekoningen hadden prachtige mantels en bereden als echte ridders hun paarden. De Driekoningen waren zonen van landbouwers die hun paard ter beschikking stelden. Enkele winters van 1934 tot 1942 waren zeer koud. De stoet trok heel Olsene rond en rond de middag werd haltgehouden op een vooraf bepaalde hoeve of woning. Daar kregen de deelnemers koeken, boterhammen, drank en wat snoep en soms was het nodig om droge kledij aan te trekken of te veranderen van schoenen. Regelmatig haalde E.H. Emiel Van Vinck het geld op en tegen dat de deelnemers thuiskwamen, was de opbrengst al geteld. Blijgezind konden de deelnemers aan tafel gaan zitten bij een warme tas koffie of chocomelk en stapels boterhammen en lekker koekebrood. De afgelegde gewaden dropen soms van het sneeuwwater, waren soms van boven tot onder beklad met modder of ijsbrokken. Alles bijeen was het een romantische tijd voor jonge mensen. Bij de gloeiende kolenkachel werd er tot laat in de namiddag gepraat en hartelijk gelachen om de soms hachelijke valpartijen tijdens de tocht. Gelukkig tevreden keerden de studenten en de jongere deelnemers huiswaarts. Maar de familie: P. Van Vinck, Mevrouw Van Vinck, E.H. Emiel Van Vinck, Heer Charles en Mejuffr. Elisabeth Van Vinck en een paar vrijwilligers hadden zeker nog vele dagen nodig om de Driekoningenklederen uit te wassen, te strijken en te sorteren. Opbergen was soms nog te vroeg want de klederen werden nog al eens uitgeleend aan de studentenbonden uit de buurt.De Driekoningenstoet was gedurende vele jaren de Kerstvakantie-activiteit van de Studentenbond en van de daaruit gegroeide K.S.A.

Nieuwe wegen

Omstreeks 1936 kwam een nieuwe wind aanwaaien. Vermoedelijk door het feit dat E.H. De Langhe priester gewijd werd en wegens zwaar studiewerk geen tijd meer had om zich met de studenten bezig te houden. Mogelijk door een andere oorzaak splitste Olsene zich af van de studentenafdeling Zulte. E.H. Emiel Van Vinck zette zich nu met hart en ziel in voor de plaatselijke afdeling Olsene.

Het jaar 1937 werd een bijzonder jaar. Op scholen en colleges en instituten sprak men veel over een totale vernieuwing van de studentenbonden. Het woord K.S.A. en V.K.S.A was gevallen. Intens werd overal het terrein voorbereid. Op sommige parochies was men al begonnen met de omschakeling.

In Olsene was er wat op til. Tijdens de Kerstvakantie vernamen we dat op 4 april E.H. Emiel Van Vinck priester zou gewijd worden. Een van die zeldzame gebeurtenissen te Olsene. De studentenbond rekende het tot zijn eer en plicht mee te werken aan de voorbereiding en viering van deze gebeurtenis.

De dag van de plechtige dank en eremis te Olsene was één van die zeldzame mooie dagen in de geschiedenis van de dorpsgemeenschap. Huizen en straten waren versierd en aan de gevels wapperden vlaggen. Een massa volk was op de been. De studenten vormden de erehaag in en buiten de Kerk. Jan Verougstraete sprak in naam van de studentenbond aan de kerkdeur een feestrede uit. Samengevat kwam het hier op neer: Hartelijk proficiat, Het strekke u en gans uw familie en de parochie tot grote eer – uw priesterschap moge een zegen en weldaad zijn voor allen die gij als priester en mens benaderen – uw priesterschap mogen voor uzelf een bron van onuitsprekelijke vreugde en vrede zijn – onze hartelijke dank voor alles wat gij voor de studentenbond en de parochie hebt verwezenlijkt – een vraagje: laat ons bidden dat uw priesterwerk zeer vruchtbaar moge wezen en blijf voor ons allen bidden.

Een nieuwe start

Was die priesterwijding een gelegenheid geweest om de bestaande studentenbond te ontbinden en de afdeling Olsene in nieuw vaarwater te brengen? Mogelijk!!! Het feit was dat het grootste aantal van de leden studenten waren die aan het einde van hun studies aanbeland waren. Gezien er nu toch een omschakeling moest plaatsvinden, was het misschien beter het roer in handen te geven van de jongere studenten te geven en te varen onder de vlag van de K.S.A. Wellicht is er zo’n afspraak geweest. In elk geval begon tijdens de volgende zomervakantie een aanwerving van jonge studenten(1937).

Ondertussen was E.H. Emiel Van Vinck op zoek naar mogelijke nieuwe leiders. Zo bezocht hij ten huize José De Brauwer en Antoon Naessens. Tijdens het gesprek over de K.S.A. vroeg hij hen of zij de leiding in handen zouden willen nemen. Het zou misschien niet gemakkelijk, maar ze konden rekenen op zijn volle medewerking. Bovendien stapten heel wat studenten uit de omliggende parochies, vele college-vrienden en medeleerlingen mee in de boot. Het zou een prachtige samenwerking kunnen worden.

Het “Ja-woord” werd gegeven. Zij begonnen aan een nieuwe opdracht. Ten huize werden alle studenten bezocht en werd met de ouders gepraat. Het succes bleef niet uit. Tegen het einde van het jaar waren de ledenlijsten goed aangegroeid.

Leiders moesten gevormd worden. De aspirant-leiders moesten regelmatig de Gewestvergaderingen bijwonen. De opleiding was streng. Tijdens het Kerstverlof beperkten de activiteiten zich tot een sfeervolle kerstviering en de Driekoningenstoet. Tijdens het Paasverlof werden kampdagen voor leiders en aspirant-leiders gegeven. Niemand kon leider worden zonder de kampdagen te hebben meegemaakt. Zo namen de leiders van Olsene deel aan de opleidingskampen van Oostakker en het Sint-Gerolfsheem-kasteel te Merendree.

< van bloei en>

In heel het Vlaamse landsgedeelte was de omschakeling van studentenbonden naar K.S.A. voltooid. Hier en daar bleven nog wel studentenbonden bestaan. Oost- en West‑Vlaanderen gingen hun eigen weg, maar volgden toch grotendeels de overeengekomen richtlijnen.

Oost-Vlaanderen werd ingedeeld in gewesten (Bv: Leiestreek, Meetjesland, Durmestreek, Waasland, Vlaamse Ardennen, Denderstreek,… Olsene, Zulte, Machelen, Petegem, Deinze, Nazareth, Vinkt behoorden tot de Leiestreek. Elke streek kreeg een Gewestproost en een Gewestleider, elke plaatselijke afdeling een bondsleider.

In 1938 verscheen het beroemde handboek voor leiders en leden: “KNAPENBOEK VAN JONG‑VLAANDEREN”. Het was een prachtig uitgegeven handboek met als inhoud alles wat nodig is om een goede afdeling tot grote bloei te brengen.

Te Olsene nam José De Brauwer de leiding over de oudste studentenafdeling (knapen en kerels). Antoon Naessens nam de leiding over de jongere Jongknapen. In 1939 kwam Jozef Annemans de parochie bewonen; hij had net zijn hoogste klas Latijn-Grieks afgesloten. Hij sloot zich aan bij de K.S.A. en zou weldra de oudste studenten (de kerels) onder zijn hoede nemen. Aangezien José De Brauwer als bondsleider veel op gewestvergaderingen moest zijn en alles te Olsene coördineren was de komst van Jozef Annemans een flinke steun. Bovendien groeide het aantal leden elk jaar aan.

In 1941 werd E.H. José Houtman tot onderpastoor te Olsene benoemd. Deze onderpastoor schonk volle aandacht aan de schoolgaande jongens en richtte een prachtig jongerenzangkoor op. Zijn droom was om tijdens de grote vakantie de jongens een ontspanningsgelegenheid te geven. In overeenkomst met de leiding van de K.S.A. werd besloten dat Antoon Naessens de leiding op zich zou nemen van het pas gestichtte V.P. (vakantie-patronaat). Dit V.P. zal een succesvolle toekomst tegemoet gaan.

Ondertussen werd de leiding in de K.S.A. aangevuld met goed gevormde elementen die al een flinke stage als aspirant-leider achter de rug hadden.

Verder tot 2001 met kleine stop

Ongetwijfeld ging de K.S.A. dan verder zoals elke beweging met zijn ups en downs. In 1984 is de K.S.A. weliswaar volledig stilgevallen en heeft Gino Vandeviaene de boeken gesloten met 10.000 frank op de rekening. Iets meer dan een jaar later (1985) heeft bondsleider Dries Verbeke de K.S.A. weer opgestart en er K.S.A.-kastaar van gemaakt (die in 2001 dus ook 15 jaar bestond). Gino Vandeviaene heeft de 10.000 frank aan de nieuwe leiding gegeven en zo konden ze starten. En nu in 2001 heb ik Wouter Van de Velde alle leiding samengezocht en deze geschiedenis afkomstig van Daniël Van Quickelberghe aangevuld. Deze bundel heb ik bewaard in mijn map van het 65-jarig bestaan en opgestuurd naar het KADOK (katholiek archief in Leuven).

Lokalen

In het begin geen lokalen. Er was mogelijkheid tot gebruik van een klaslokaal van de jongensschool, maar er werd weinig gebruikt van gemaakt.

In 1938 heeft de K.S.A. zijn intrek genomen in een leegstaand huis aan de ingangspoort van het kasteel Piers de Raveschoot. Dit huis werd slechts enkele weken gebruikt, want de K.S.A. moest dit verlaten omdat ze te Vlaams was. In de loop van het jaar kwam het huis (van familie Dhondt – veevoeders) aan de jongensschool vrij en door tussenkomst van E.H. E.Van Vinck mocht dit als lokaal gebruikt worden. Het was het mooiste lokaal dat de bond ooit gehad heeft. Er waren verscheidene lokalen en elke vendel/afdeling had zijn eigen lokaal of hoekje. Na de oorlog werd het terug aan de eigenaar gegeven.

Door sterfgeval van de Hr Piers de Raveschoot kwamen de kleuterklassen (naast nieuw bedrijf van René Dhondt) langs de Grote Baan vrij.

Tijdens en na de oorlog werd het magazijn en huis van Holvoet (eierhandel) in de Statiestraat (nu centrumstraat) door de K.S.A. gebruikt als lokaal. Later werd hier ook nog de Openbare Bibliotheek ondergebracht.

In de laatste jaren, waar ik weet van heb, heeft de K.S.A. zijn lokaal gehad in de duivehokken aan het ontmoetingscentrum, daarna zijn we verhuisd naar de oude wasserij van Staf Neirynck in de Oliebergstraat. Dit is nu omgebouwd tot een wreed chique huis. Daarna hebben we een lokaal gekregen van de gemeente dat we delen met de chiro, die vroeger in de vrije basischool lokalen mochten gebruiken. Nu, anno 2005, zitten we nog altijd in deze lokalen aan de rijweg achter het Kasteel te Olsene.